Boeddha Jayanti

Boeddha beeld Swayambhunath

Vandaag wordt de geboorte, verlichting en dood van de Boeddha herdacht. In Nepal, het geboorteland van Boeddha, heet deze dag Boeddha Jayanti. Het is een dag van geestelijk vasten, vegetarisch eten en het doen van goed werk. Iedereen bezoekt de tempel en versiert zijn huis. Dit is een speciale dag voor Hindoes en Boeddhisten. Maar wie was Boeddha?

Boeddha wordt in de zesde eeuw voor Christus geboren als prins Siddhartha Gautama. Hij wordt geboren in Lumbini, Nepal tijdens volle maan. Zijn vader is de koning van een klein rijk aan de voet van de Himalaya. Siddhartha wordt beschermd opgevoed in de gouden kooi van het paleisleven. Zijn vader verbiedt hem zich onder het `gewone` volk te begeven. Maar het luxeleven begint Siddhartha te vervelen. Buiten de paleismuren ontdekt hij het echte leven. Hij ziet verdriet, ziekte en dood en is geschokt. Hij ziet ook een asceet die in alle sereniteit op zoek is naar de waarheid. Vanaf dat moment weet Siddhartha wat zijn doel in het leven is en gaat hij op zoek naar de waarheid, die een einde kan maken aan alle lijden. Hij laat al zijn bezittingen achter en neemt afscheid van zijn vrouw en kind, nadat hij hen heeft beloofd terug te keren als hij zijn doel heeft bereikt en trekt, in vodden gehuld, de wereld in.

Al bedelend sluit Siddhartha zich aan bij rondtrekkende gemeenschappen van asceten waarmee India in die tijd wordt overspoeld. Hij ontdekt de waarde van mediteren en wordt al snel gezien als een spiritueel talent. Het leven als de asceet Gautama bevredigt hem niet, omdat het niet leidt tot de inzichten waarnaar hij op zoek is. Hij besluit zijn eigen weg te gaan. Samen met een groep volgelingen volgt hij het pad van zelfkwelling en ontbering. Dit brengt hem ook niet verder. Hij besluit weer te gaan eten, omdat hij ervan overtuigd is dat, om verlichting te bereiken, lichaam en geest in balans moeten zijn. Hij gaat alleen verder op pad.

Bij een riviertje, aan de voet van een vijgenboom, gaat Siddhartha zitten, sluit zijn ogen en begint te mediteren. In een lange meditatie komt hij al zijn innerlijke demonen tegen. Hij wordt uitgedaagd om langs alle facetten van zijn vorige levens te gaan om te bewijzen dat hij altijd deugdzaam en zuiver heeft geleefd en weerstand kan bieden aan gevoelens van lust en verlangen. Hij doorgrond hoe de cyclus van geboorte in elkaar steekt en door zijn spirituele kracht is hij in staat om de wortels die deze cyclus in stand houden, begeerte, haat en onwetendheid, in zichzelf te vernietigen. De ochtend, na een volle maan, weet hij dat hij zijn doel heeft bereikt. Hij is de Boeddha geworden, `de ontwaakte`. Na zijn verlichting blijft Boeddha nog zeven weken op dezelfde plek. Hij heeft de waarheid ontdekt, en nu? Dan heeft hij in zijn meditatie een ontmoeting met Brahma, de hoogste van de hemelse goden. Deze vraagt hem om zijn leer te verspreiden en zo de mensheid te helpen. Ontroerd door het lijden van de mensheid stemt de Boeddha toe. Hij zoekt zijn vroegere volgelingen en inspireert hen om hem te helpen. Zo zet de Boeddha het symbolische wiel van dharma, zijn leer, in beweging. De leer, die alle levende wezens van het lijden moet bevrijden.

De Boeddha is 35 jaar als hij zijn verlichting bereikt. De rest van zijn leven brengt hij door met het prediken van zijn leer. Velen bekeren zich en er ontstaat een sangha, een gemeenschap van gelovigen, die zijn leer beoefenen. In zijn dharma bestaat geen onderscheid in status, iedereen is gelijk. De Boeddha komt zijn belofte aan vrouw en kind na en keert terug naar zijn familie. Op 80- jarige leeftijd sterft de Boeddha aan een voedselvergiftiging tijdens de volle maan. Als hij voelt dat zijn einde nadert, roept hij zijn naaste leerlingen om zich heen en geeft hen de laatste aanwijzingen over zijn leer en kloosterregels. Zijn laatste woorden zijn: `Alle dingen zijn vergankelijk. Streef onophoudelijk!`

Vlak na de dood van de Boeddha komen zijn leerlingen bij elkaar om zijn leer te ordenen: het eerste Boeddhistische concilie. De leerstellingen worden genoemd, herhaald en van buiten geleerd. Al in de eerste eeuw na zijn dood ontstaan de eerste verschillen tussen opvatting en interpretatie en een tweede concilie volgt. Er ontstaan twee stromingen: het theravada, `het kleine voertuig`, dat de oorspronkelijke leer van Boeddha behelst en het mahayana, `het grote voertuig`, een liberale stroming die beweert dat verlichting voor iedereen bereikbaar is, en niet alleen voor monniken, omdat verlichting van oorsprong in ieder mens aanwezig is. In de zevende eeuw bereikte het Boeddhisme Tibet, waar het eigen vormen aanneemt: het Tibetaans Boeddhisme, ook vajrayana, `het diamanten voertuig` genoemd. Het doel van het vajrayana is het bereiken van Boeddhaschap om andere wezens de weg naar verlichting te wijzen.

2 gedachten over “Boeddha Jayanti

  • 10 mei 2017 om 15:55
    Permalink

    Mooi om weer eens te lezen over de oorsprong van het Boeddhisme. Vandaag een stralende dag met stilte, waarin van alles hoorbaar was.

    Beantwoorden
    • 10 mei 2017 om 16:22
      Permalink

      Ik merk dat de meeste het verhaal wel kennen maar niet de link leggen met het boeddhisme.

      Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.