Losar, Tashi Deleg, geluk en zegen in het nieuwe jaar

Losar, Tashi Delek! Gelukkig Tibetaans nieuwjaar

We worden warm begroet met een Tashi Deleg als Willy en ik het party centrum de Koning in Amsterdam binnen komen lopen. Vandaag gaan we beleven hoe de Tibetaanse gemeenschap in Nederland Losar, nieuwjaar viert. De Tibetaanse kalender loopt anders dan onze westerse kalender. Zij volgen de maankalender en dit jaar valt het begin van Losar op 27 februari 2017, de 1ste dag van de eerste maanmaand. Het aankomende jaar, 2144, zal in het teken staan van de vuurvogel.

Tsundue is van de organisatie en komt bij ons aan tafel een praatje maken en vraagt of wij wat willen drinken. Hij vindt het leuk dat we Losar mee komen vieren. Bij de thee krijgen wij Khapse, een Nieuwjaar koekje gemaakt van meel, suiker, melk gebakken in olie. Tsundue gaat weer verder met de voorbereidingen in de zaal. Hij is bezig om het altaar in orde te brengen dat op het podium gemaakt is. In Tibet bereiden zich voor door thuis een grote schoonmaak te houden. De laatste avond van het oude jaar worden offertjes neergelegd bij de huisaltaren. Na het gebed haalt de oudste van het gezin de sochemar, een graanbeker gevuld met tsampa, geroosterde gerstekorrels. Dit staat symbool voor hun dankbaarheid voor de oogst van het afgelopen jaar. Om een offer aan de huisgeesten te brengen gooien ze enkele tarwekorrels in de lucht.

Langzaam komen de mensen binnen druppelen en de een ziet er nog mooier uit dan de andere. Vrijwel iedereen draagt de traditionele Tibetaanse kleding en even lijkt het of ik in Tibet ben. We worden ook nu weer warm begroet. Ze wensen elkaar gelukkig nieuwjaar met Losar Tashi Delek, geluk en zegen in het nieuwe jaar. De ronde tafels staan inmiddels vol met grote koektrommels gevuld met gedroogd fruit en khapse die ze van thuis hebben meegebracht. In deze zaal kunnen ruim 400 mensen maar de Tibetaanse Gemeenschap in Nederland telt ruim 800 mensen. Voordat het programma begint krijgen we boterthee met dresit, gezoete warme rijst met rozijnen. De boterthee is eerder zoet dan zout en wordt gedronken met veel melk. Dan gaat iedereen staan en Tsundue die inmiddels naast mij is komen zitten zegt dat het Tibetaans volkslied gezongen word gevolgd door een minuut stilte als eerbetoon aan de vele vrijheidsstrijders. In mijn gedachten denk ik aan de mensen in de zaal en aan hun verhaal. Tuurlijk is mooi dat ze hier bij elkaar komen om Losar te vieren maar ze horen dat natuurlijk thuis, bij hun familie, in Tibet te doen. Achter elk persoon zit een verhaal over hoe ze zijn gevlucht voor de onderdrukking van de Chinezen in hun eigen land. En nog steeds vluchten Tibetanen omdat de situatie eerder slechter wordt dan verbeterd.

De muziek stopt en er vormt zich een rij naar het podium om khata`s bij het portret van de Dalai Lama te offeren. Ondertussen chant een lama door de microfoon een gebed. Na een korte speech in het Tibetaans zijn er dans en zangoptredens van kinderen. De meeste krijgen Tibetaanse les op de Gangjong Rigzod school in Amsterdam en krijgen straks ook een diploma-uitreiking. Op deze school leren ze de Tibetaanse taal lezen, spreken en schrijven. Iets wat tegenwoordig in Tibet verboden is. Dit is dus een mooie manier om hun cultuur door te geven aan de jongere generatie. Het is echt mooi om te zien met hoeveel lef de kinderen op het podium staan. En hoe schattig de kleine kindjes in hun mooie jurken over de dansvloer voor het podium rennen.

De lunch staat klaar achter in de zaal en we raken aan de praat met mensen in de rij. Echt iedereen heeft zijn eigen verhaal over hoe ze in Nederland terecht zijn gekomen. Aangrijpend! Aku, een vriend van Tsundue, komt naast ons zitten met het eten en we praten over Tibet. Na de diploma-uitreiking en het bedanken van de vrijwillige leraren van de school zijn de mannen en vrouwen aan de beurt met hun optreden. Om een indruk te krijgen heb ik onderaan een filmpje van de mannendans. Bij de vrouwen dans maken de vrouwen sierlijke bewegingen met hun armen en handen. Wat ik vooral leuk vindt om te zien is dat ze veel lol onderling hebben.

Tsering Jampa van International Campagne of Tibet houdt een kort praatje over het bezoek van Nyima Lhamo aan Nederland. Zij is de nicht van de in 2015 in de Chinese gevangenis overleden politieke gevangene Tenzin Delek Rinpoche. In 2016 ontvluchte zij Tibet om aandacht te vragen voor haar onder verdachte omstandigheden overleden oom en de schrijnende situatie van politieke gevangen in Tibet. Ook roept zij iedereen op om mee te lopen met de vredesmars ter gelegenheid van de 58ste herdenking van de Tibetaanse volksopstand tegen de Chinese bezetting in Den Haag op 10 maart.

Inmiddels hebben de meeste kinderen hun Tibetaanse jurk uitgedaan en hun westerse feestjurk aangetrokken en is het tijd voor karaoke! Ik hoopte eigenlijk op een heerlijk Tibetaanse diner maar dat blijkt verlaat en we besluiten hier niet op te wachten en gaan naar huis want we hebben nog een treinreis voor de boeg.

Helaas is het voor de Tibetaanse gemeenschap in Nederland te prijzig om hier een tempel te bouwen want in Tibet vieren ze deze dagen vooral achter de kloostermuren waar ceremonies en bijeenkomsten plaatsvinden met veel rituelen. Hiermee worden de beschermgoden aangeroepen en om hun zegen gevraagd. Van bloem vermengd met boter worden prachtige sculpturen gemaakt. Deze worden geofferd als dank voor het succesvol in bedwang houden van de boze geesten. Nadat alle goden gunstig gestemd zijn kan het nieuwe jaar goed beginnen.

Het was een indrukwekkende dag en super om mee te maken!

Happy Losar!

Eén gedachte over “Losar, Tashi Deleg, geluk en zegen in het nieuwe jaar

  • 6 maart 2017 om 13:09
    Permalink

    Hallo Marieke! Het is hartstikke leerzaam en interessant! Bedankt! Groetjes Gelia

    Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.